Grodziski zabytek

Symbolika i sztuka sepulkralna cmentarza żydowskiego

Zapraszamy na wystawę, prezentację broszury o sztuce nagrobnej, spacery i warsztaty na cmentarzu!
• 31. maja – spotkanie w Poczekalni PKP, wystawa zdjęć i prezentacja broszury oraz spacer na cmentarz z Krzysztofem Bielawskim, który opowie o symbolice nagrobnej
• 21 czerwca – spotkanie na cmentarzu z Magdaleną Olszowską, konserwatorką dzieł sztuki – poznamy zaginiony świat żydowskich polichromii
• 28 czerwca – warsztaty odczytywania macew z Krzysztofem Bielawskim, badaczem cmentarzy żydowskich

Czy wiecie, że Cmentarz Żydowski w Grodzisku Mazowieckim to ponad dwuhektarowa nekropolia wpisana do rejestru zabytków? W samym centrum miasta, tuż przy stacji PKP.
Przez wiele lat to wyjątkowe miejsce istniało w zapomnieniu. Drastycznie okrojone, zdewastowane w czasie II wojny i po niej, a w dużej części zamienione po prostu w… skład złomu, aż do 2016 r. Trudno uwierzyć, jak blisko byliśmy całkowitego wymazania tej pamięci.


Od lat robimy wszystko, aby przywrócić ten teren na mapę Grodziska i do świadomości nas wszystkich – mieszkańców. Co już udało się zrobić i nad czym pracujemy?

Właściwe granice – opisujemy i dbamy o historyczny teren nekropolii, chroniąc go przed dalszą dewastacją.

Baza informacji – przywracamy tożsamość pochowanym tu osobom i dbamy o dokumentację historyczną.

Edukacja i pamięć – krok po kroku publikujemy historie, dokumenty, wspomnienia, zdjęcia oraz wydajemy broszury poświęcone ludziom i miejscom.


Cmentarz to nie tylko kamienne macewy. To opowieść o ludziach, którzy przez wieki współtworzyli Grodzisk Mazowiecki. Naszym obowiązkiem jest tę opowieść uratować.

Projekt dofinansowany przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.